Làng mây tre Xuân Lai
Câu chuyện làng nghề mây tre truyền thống Xuân Lai, Bắc Ninh.
Làng nghề
Xuân Lai — cái nôi của nghề mây tre đan Bắc Bộ
Thôn Xuân Lai, xã Gia Bình, Bắc Ninh có bề dày nhiều thế hệ làm nghề tre trúc. Giữa dòng chảy hội nhập, làng nghề vẫn giữ lửa nhờ những người thợ tâm huyết — tiêu biểu là nghệ nhân Nguyễn Kỷ, người được báo chí gọi là "người thổi hồn Việt vào tranh tre Xuân Lai".
Nghệ nhân Nguyễn Kỷ
Chủ cơ sở sản xuất — người gìn giữ và đổi mới nghề tre trúc Xuân Lai
Danh hiệu
Nghệ nhân làng nghề Việt Nam (2011) ·Nghệ nhân tỉnh Bắc Ninh (2014)
Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Kỷ được vinh danh vì những đóng góp to lớn trong việc gìn giữ và phát triển nghề mây tre đan truyền thống Xuân Lai, đưa tinh hoa làng nghề Việt Nam đến với bạn bè trong và ngoài nước.
Quy trình hun khói
Sáu công đoạn tạo nên màu nâu trầm bất biến
- 1
Chọn tre già
Chỉ tre đủ 3–4 năm tuổi mới đủ độ già, ít đường, ít mối mọt.
- 2
Ngâm tẩm
Ngâm, luộc để loại bỏ đường và tinh bột, ổn định độ ẩm trước khi hun.
- 3
Hun khói chậm
Tre được xếp trong lò kín, hun bằng than gỗ nhiều ngày liên tục. Khói ngấm sâu vào từng thớ, nhuộm màu nâu trầm đồng đều.
- 4
Sấy & ổn định
Sấy khô từ từ để tre không cong vênh, nứt nẻ khi thời tiết thay đổi.
- 5
Gia công thủ công
Chẻ, uốn, đan, ghép mộng hoàn toàn bằng tay bởi thợ làng nghề.
- 6
Hoàn thiện & phủ bảo vệ
Đánh bóng, phủ lớp bảo vệ để sản phẩm bền đẹp theo năm tháng.
Video tư liệu
Làng nghề và nghệ nhân Xuân Lai
Xuân Lai — Nghệ nhân Nguyễn Văn Kỷ
Nghệ nhân Nguyễn Văn Kỷ và hành trình gìn giữ nghề tre trúc Xuân Lai.
Xuân Lai — Tre Việt
Nét đẹp của tre Việt qua bàn tay người thợ làng nghề Xuân Lai.
Kiến thức bảo quản
Đồ tre bền đẹp qua nhiều mùa
- Đặt đồ tre nơi khô ráo, thoáng, tránh ngâm nước lâu.
- Lau bụi bằng khăn mềm ẩm; tránh hóa chất tẩy mạnh.
- Với đồ ngoài trời, phủ thêm lớp dầu bảo vệ mỗi 6–12 tháng.
- Nếu tre bị ẩm mốc nhẹ, phơi nắng nhẹ rồi lau sạch bằng giẻ khô.
- Tránh kéo lê; nhấc cả sản phẩm khi di chuyển để bảo vệ mộng.